Yavuz Özmen bilimseltefsir.com
------

22/112 İhlas

  • De ki: “Vallahi o , boyuttur"
    Ehad: kelimesi birdir veya tektir diyerek sayı bildirir şekilde tercüme edilemez, zıddı, alternatifi veya komplementeri olmayan Ekber gibidir. Nasıl ki
    -Ne kadar büyüktür? sorusu ekber için sorulamaz ise Ehad kelimesi de sayı ifadesi olarak kullanılamaz.

    Fizik âlemi üç boyutlu olarak yaratan Allah, bu boyutların her birini ayrı ayrı inşa ediyor. Üç boyutlu nesneler öyle kendiliğinden/yekten en boy ve derinliğesahip değillerdir.

    Boyutların temelinde üç ayrı tek boyut vardır. Nesneler, birbirine dik olarak konuşlanmış üç ayrı uzanım/boyut ile inşa ediliyorlar. Boyutlardan ayrı olarak önce bir mekân inşa ediliyor. Daha sonrasında boyutlara sıra geliyor. Masanın üstündeki vazoları kaldırdığı-nızda orada hala boş bir mekân kalıyor. Aslında o mekân, vazolar kaldırıldığında kendiliğinden oluşmuyor. Boş dahi olsa mekân (uzay) önceden inşa edilmiş varlıktır. Mutlak yokluktan bahsetmek için "hiçlik" denilmelidir. Bir bankada içinde para olmayan sıfır bakiyeli hesap, bir varlıktır. Bankada hiç hesabın olmaması ile farklılık arz eden yanı vardır. Yalnızca üç boyutun oluşturduğu varlıklar/nesneler görülebilir. İki boyutlu varlıklar görünmezdirler. Ama etkileri ve kendileri tespit edilebilir. Manyetizma iki boyutlu varlıktır. İki mıknatısı elinize alıp uğraşınız, onların birbirini itmesini ve çekmesini hissediniz. Orada bir varlık olduğuna şüphe götürmez şekilde kani olacaksınız.

    Allah’ı tahayyül edemeyişimiz ve göremeyişimiz onun tek boyuttan ibaret oluşundandır. Allah ehad'dır dediğimizde işte onun sayısallığını değil zatını tanımlıyor oluyoruz.

    İki boyutlu varlıklar yalnız cepheden gözükürken, tek boyutlu varlık görünmezdir.

ihlas 1: قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ

Kul hu : - vallâhu : - ehad: (tek)boyut -
De ki vallahi o, boyuttur!

ihlas 2: اللَّهُ الصَّمَدُ

Allâhus samed: ebedi -
Allah, ebedidir.

ihlas 3: لَمْ يَلِدْ وَلَمْ يُولَدْ

Lem yelid ve lem yûled.
O, doğmadı/doğurulmadı

ihlas 4: وَلَمْ يَكُن لَّهُ كُفُوًا أَحَدٌ

Ve lem yekun: Her şeyin yekunu olmadı- lehu : onun - kufuven: yeterlilik - ehad: boyu-
Her şeyin yekünü değil fakat onun tekilliği her şeye yeterli oldu